Pigmentacja sierści a dieta
To, co trafia na co dzień do miski naszego kota ma znaczenie nie tylko dla jego ogólnego stanu zdrowia, w tym utrzymania dobrej kondycji skóry i sierści, ale też dla prawidłowej pigmentacji. Wyróżnia się dwa rodzaje barwnika melaniny produkowanego przez wyspecjalizowane komórki (melanocyty) - eumelaninę i feomelaninę. Za czarne i brązowe odcienie sierści odpowiada eumelanina, natomiast feomelanina zapewnia żółte, rudawe i czerwonawe. Prekursorem obu rodzajów melaniny jest produkt hydroksylacji tyrozyny (dihydroksyfenyloalanina). Stąd w karmach komercyjnych zwraca się uwagę na odpowiednią zawartość tyrozyny i fenyloalaniny. W diecie domowej również najlepiej dostosować ich zawartość do zaleceń odpowiednich dla naszego zwierzaka. Badania polegające na podawaniu kotom wyizolowanych aminokwasów w dawkach wyższych niż zalecane wykazały jednak, że poziomy tyrozyny zalecane dla prawidłowego wzrostu kota nie są wystarczające dla utrzymania czarnego koloru sierści. Stwierdzono, że istnieje dodatnia korelacja pomiędzy zawartością melaniny w sierści kotów a stężeniem tyrozyny w diecie, podczas gdy stężenie fenyloalaniny pozostawało bez zmian. Niedobór tyrozyny może dawać objawy dotyczące wielu narządów. Jeśli chodzi o skórę i sierść powoduje m.in. obwodową neuropatię czuciową, zahamowanie wzrostu i mniejsze zagęszczenie mieszków włosowych oraz zmiany w barwie sierści.
Dlaczego czarny kot staje się rudy?
W przeszłości zmiana czarnej sierści na rudawą była opisywana w związku ze stosowaniem niektórych komercyjnych karm bytowych czy leczniczych, jednak obserwacje nie zawsze były brane na poważnie. Obecnie wiadomo już, że jeśli łączna zawartość w diecie łatwo przyswajalnej fenyloalaniny i tyrozyny spada poniżej 16 g/ kg, produkcja eumelaniny jest zaburzona. Inne badanie pokazało, że dzięki dodatkowi tyrozyny do diety udało się odwrócić zmianę sierści z czarnej na rudawą. Nie oznacza to jednak, że powinniśmy na własną rękę dodatkowo suplementować wymienione aminokwasy, tylko z tego powodu, że nasz kot jest czarny. Zmiany w stanie i kolorze sierści powinny najpierw zostać skonsultowane z lekarzem weterynarii, aby ocenić, czy nie wynikają z problemów zdrowotnych lub źle zbilansowanej diety.
Jakie składniki pożywienia pomogą w utrzymaniu pigmentacji?
Jeśli chcemy utrzymać czarną pigmentację sierści kota, szczególnie trzeba pamiętać o fenyloalaninie. Jest to aminokwas egzogenny, co oznacza, że musimy dostarczyć go do organizmu wraz z pożywieniem. Fenyloalanina ulega przekształceniu w tyrozynę, a ta z kolei jest niezbędna do syntezy melaniny. Jeśli tych aminokwasów znajdzie się w diecie zbyt mało, eumelaniny będzie się odkładać we włosach mniej, a więc kolor sierści z czarnego zmieni się na brązowawy/rudawy. Ułatwieniem jest fakt, że zarówno fenyloalanina, jak i tyrozyna występują w produktach pochodzenia zwierzęcego, czyli tych, które powinny stanowić podstawę diety kota. Są nimi: mięso mięśniowe drobiowe, wołowe i wieprzowe, podroby, ryby, a także jaja. Dostarczając białka, dostarczamy oczywiście także wymienionych aminokwasów. Dodatkowo duże znaczenie ma miedź, potrzebna do prawidłowego działania tyrozynazy, enzymu pełniącego główną rolę w syntezie melaniny. Bogatym źródłem pierwiastka są podroby (głównie wątroba), a także mięso mięśniowe, ryby i owoce morza.
Pamiętajmy, że liczy się nie tylko obecność tyrozyny, fenyloalaniny i miedzi w diecie kota, ale również ich przyswajalność.
Źródła:
- Yu, S., Rogers, Q. R., & Morris, J. G. (2002). Cats require more dietary phenylalanine or tyrosine for melanin deposition in hair than for maximal growth. The Journal of Nutrition, 132(7), 2037–2042, https://doi.org/10.1093/jn/132.7.2037
- Morris, J. G., Yu, S., & Rogers, Q. R. (2002). Red hair in black cats is reversed by addition of tyrosine to the diet. The Journal of Nutrition, 132(6 Suppl 2), 1646S–1648S, https://doi.org/10.1093/jn/132.6.1646S
- van Hoek, I., Hesta, M., & Biourge, V. (2015). A critical review of food-associated factors proposed in the etiology of feline hyperthyroidism. Journal of Feline Medicine and Surgery, 17(10), 837–847. https://doi.org/10.1177/1098612X14556558