Gewrichtsaandoeningen komen zeer vaak voor bij honden, vooral bij oudere dieren. Letsel kan op elke leeftijd ontstaan. Wanneer dit gebeurt, kunnen supplementen naast revalidatie helpen om de mobiliteit te herstellen of pijn te verlichten. Een dergelijke aanvulling op de dagelijkse voeding is ook van groot belang voor werkhonden, omdat hun gewrichten bijzonder gevoelig zijn voor overbelasting.
Wat is osteoartritis?
Osteoartritis, ook wel degeneratieve gewrichtsaandoening of artrose genoemd, wordt helaas steeds vaker vastgesteld bij oudere honden. De bijbehorende symptomen kunnen echter in uiteenlopende ernst al voorkomen bij jonge dieren ouder dan één jaar. De aandoening gaat gepaard met ontstekingsveranderingen en aanhoudende pijn. De behandeling is bijzonder lastig vanwege het gebruik van niet-steroïde anti-inflammatoire geneesmiddelen (NSAID's). Het werkingsmechanisme van deze geneesmiddelen berust op de remming van de productie van pro-inflammatoire prostaglandinen (PGE). Helaas veroorzaken ze vaak verschillende bijwerkingen. Als niet op de symptomen wordt gereageerd, kan de ziekte echter voortschrijden en de beweeglijkheid van de gewrichten aanzienlijk beperken, waardoor de levenskwaliteit van de hond afneemt. Tot op heden bestaat er geen doeltreffende causale behandeling, maar alleen symptomatische therapie. Preventie is daarom zeer belangrijk om de afbraak van kraakbeen te remmen en de productie van gewrichtsvloeistof te ondersteunen.
Chondroïtinesulfaat (CS) en glucosamine
Chondroïtinesulfaat en glucosaminesulfaat zijn substraten voor de productie van glycosaminoglycanen (GAG's), moleculen die onder meer als bouwstoffen van kraakbeen dienen. Ze hebben een ontstekingsremmende werking en dragen bij aan een goede voeding van het kraakbeen. Onderzoeken hebben een algemene verbetering van het activiteitsniveau van honden aangetoond wanneer beide verbindingen samen werden toegediend. Preparaten op basis van glucosamine waaraan chitosan, een uit chitine geproduceerd biopolymeer, was toegevoegd, hadden een hogere biologische beschikbaarheid en werden gemakkelijker door het lichaam getransporteerd. Een aanzienlijke vermindering van de pijn werd waargenomen bij honden die een mengsel van glucosaminehydrochloride en chondroïtinesulfaat in combinatie met niet-gedenatureerd type II-collageen kregen. Uit recenter onderzoek blijkt echter dat chondroïtine en glucosamine niet bij alle dieren met osteoartritis het gewenste effect hebben. Daarom kan voor pijnverlichting niet altijd op deze stoffen worden vertrouwd.
Niet-gedenatureerd type II-collageen
Type II-collageen wordt steeds vaker als bestanddeel van supplementen gebruikt. Het wordt verkregen door enzymatische hydrolyse van collageenhoudende weefsels, voornamelijk botweefsel. Wanneer het onder passende hygiënische omstandigheden wordt geproduceerd, is het volkomen veilig in gebruik. Het wordt gewaardeerd vanwege het gehalte aan de aminozuren glycine en proline, die het herstel en de gezonde conditie van het gewrichtskraakbeen ondersteunen. Het helpt gewrichtspijn te verminderen en de beweeglijkheid van de gewrichten te vergroten. Bij honden die collageensupplementen kregen, werd een grotere bereidheid tot lichamelijke activiteit waargenomen, waardoor ook hun algemene gezondheidstoestand kan verbeteren.
Omega 3-vetzuren
Omega 3-vetzuren, die voornamelijk afkomstig zijn uit visolie, vormen een ander bestanddeel van veel supplementen ter ondersteuning van de gewrichten van honden. Er is vastgesteld dat een voeding die rijk is aan deze vetzuren kreupelheid en algemene gewrichtsontsteking kan verminderen en het loopvermogen van dieren met osteoartritis kan verbeteren. Een dergelijke voeding helpt ook de voortgang van de aandoening te vertragen. In onderzoeken bij honden die gedurende langere tijd omega 3-vetzuren kregen, werd een afname van de waarden van ontstekingsmarkers waargenomen. Ook groenlipmosselen kunnen een bron van omega 3 zijn, meer bepaald in de vorm van een lipidenextract dat daarnaast rijk is aan vitaminen, mineralen en aminozuren.
Hoe kunnen we onze hond verder helpen om mobiel te blijven?
Supplementen zijn bedoeld om het lichamelijk functioneren van onze hond te ondersteunen, maar vervangen nooit een behandeling. De beste resultaten worden bereikt door voorgeschreven geneesmiddelen te combineren met een passende dosis supplementen. We willen allemaal dat onze hond comfortabel leeft en zo lang mogelijk actief blijft. Preventie is daarom belangrijk. Zorg voor een passende dagelijkse hoeveelheid beweging en, indien nodig, ook voor fysiotherapie of fysische therapie. Een volwaardige, evenwichtige voeding en het behoud van een gezond lichaamsgewicht zijn even belangrijk.
Bronnen:
- McCarthy G, O'Donovan J, Jones B, McAllister H, Seed M, Mooney C. (2007). Randomised double-blind, positive-controlled trial to assess the efficacy of glucosamine/chondroitin sulfate for the treatment of dogs with osteoarthritis. The Veterinary Journal, 174(1), 54–61.
- Comblain F, Serisier S, Barthelemy N, Balligand M, Henrotin Y. Review of dietary supplements for the management of osteoarthritis in dogs in studies from 2004 to 2014. Journal of Veterinary Pharmacology and Therapeutics. 2016;39(1):1–15.
- Barbeau-Grégoire M, Otis C, Cournoyer A, Moreau M, Lussier B, Troncy E. (2022). A 2022 Systematic Review and Meta-Analysis of Enriched Therapeutic Diets and Nutraceuticals in Canine and Feline Osteoarthritis. International Journal of Molecular Sciences, 23(18), 10384.