Jak działają hormony tarczycy?
Ogromną rolę tarczycy pokazuje działanie jej hormonów. Syntezę T3 i T4 reguluje hormon TSH uwalniany przez przysadkę mózgową. We krwi występują w postaci wolnej w niewielkiej ilości, przeważnie związane są z białkami. U kotów są nimi w głównej mierze prealbumina i albumina. Główną funkcją tych hormonów jest regulacja metabolizmu. Aktywują przemiany węglowodanów i tłuszczów w organizmie poprzez wpływ na uczestniczące w nich enzymy. Stymulują syntezę hormonów beta-adrenergicznych w tkankach, co aktywuje układ współczulny. Wpływają także na serce, zwiększając jego pojemność wyrzutową w wyniku zwiększania skurczowego ciśnienia tętniczego i przyspieszenia pracy serca.
Jod - konieczny dla pracy gruczołu
Jeśli słyszymy o chorobach tarczycy, zarówno u zwierząt, jak i ludzi, zapewne pierwszym, co przychodzi nam na myśl jest jod - i słusznie. Ma bowiem bardzo duże znaczenie dla pracy gruczołu. Jest konieczny do produkcji hormonów T4 i T3. W diecie BARF jod dostarczany jest wraz z pożywieniem, takim jak ryby, owoce morza czy algi. Kiedy chodzi o algi, musimy pamiętać o różnicach w zawartości jodu, w zależności od m.in. części plechy, jej wieku czy miejsca, z którego pochodzi. Zawsze należy sprawdzić skład konkretnej partii na opakowaniu suplementu na bazie alg Kelp. Nadmiar jodu w organizmie może spowodować nadczynność tarczycy, która należy do najczęściej stwierdzanych chorób endokrynologicznych u kotów starszych. Cechuje się rozrostem tkanki tarczycowej i zbyt dużą ilością produkowanych hormonów T3 i T4. Chore koty często tracą na masie ciała, częściej oddają mocz i mają nadmierne pragnienie, a także są nadpobudliwe. Pojawiają się wymioty i biegunka. Pogarsza się również kondycja sierści, a praca serca jest przyspieszona. Bardzo duże znaczenie w leczeniu nadczynności tarczycy ma dieta o ograniczonej podaży jodu. Dodatkowo ważne jest wtedy, aby nie podawać żadnych przysmaków i suplementów z jodem. Kot nie może też zjadać upolowanych ofiar. Regularnie należy badać poziom hormonów tarczycowych. Niebezpieczne może być również zbyt małe stężenie hormonów tarczycy we krwi. Dochodzi wówczas do niedoczynności tarczycy, która u kotów może być np. powikłaniem po leczeniu chirurgicznym lub jodem radioaktywnym nadczynności tarczycy. Pierwotnie występuje o wiele rzadziej niż nadczynność. Cechuje się wzrostem masy ciała, apatią, gorszą kondycją sierści czy niższą temperaturą ciała. Po konsultacji z lekarzem weterynarii wprowadza się leczenie farmakologiczne. Jeśli chodzi o dietę, musimy bardziej skupić się na odpowiedniej kaloryczności posiłków, aby u kota nie pojawiły się nadwaga czy otyłość.
Selen a tarczyca
Kolejnym pierwiastkiem istotnym dla prawidłowego działania tarczycy jest selen. Pełni rolę w przemianach T4 do T3, a także jest składnikiem peroksydazy glutationowej, enzymu o właściwościach antyoksydacyjnych. Mimo przeprowadzonych badań, podobnie jak w przypadku flawonoidów, znaczenie selenu w patogenezie nadczynności tarczycy nadal nie zostało wyjaśnione. Selen możemy dostarczyć do organizmu kota wraz z produktami takimi jak: podroby (wątroba i nerki), ryby morskie, mięso mięśniowe, a także jaja.
Cynk - niezbędny do produkcji hormonów
Cynk jest mikroelementem koniecznym do syntezy hormonów tarczycy, a także ich przemian do postaci aktywnej. Jego dostarczenie jest bardzo ważne, zarówno przy niedoczynności, jak i nadczynności tarczycy, ponieważ choroby te często przebiegają wraz z problemami z sierścią, a cynk korzystnie wpływa na kondycję skóry i sierści. Znajdziemy go w: mięsie mięśniowym, podrobach (wątrobie), jajach (żółtku) i owocach morza.
Białko także ma znaczenie
Jak wiemy, białko jest niezbędne w wielu aspektach funkcjonowania organizmu kota. Nie bez znaczenia jest także dla pracy gruczołu tarczowego. Szczególnie musimy zadbać o jego odpowiednią zawartość w posiłkach, jeśli układamy dietę dla kota chorującego na nadczynność tarczycy. Metabolizm jest wtedy znacznie przyspieszony, w wyniku czego może dochodzić do utraty masy mięśniowej i osłabienia ich pracy. Dostarczymy go oczywiście w największej ilości wraz z mięsem, podrobami i rybami.
Źródła:
- van Hoek, I., Hesta, M., & Biourge, V. (2015). A critical review of food-associated factors proposed in the etiology of feline hyperthyroidism. Journal of Feline Medicine and Surgery, 17(10), 837–847.
- Edinboro, C. H., Scott-Moncrieff, J. C., & Glickman, L. T. (2010). Feline hyperthyroidism: Potential relationship with iodine supplement requirements of commercial cat foods. Journal of Feline Medicine and Surgery, 12(9), 672–679. https://doi.org/10.1016/j.jfms.2010.07.011
- Mirowski, A. (2018, 14 marca). Selen w żywieniu psów i kotów. Magazyn Weterynaryjny.
- Gójska-Zygner, O., & Gajger, J. (2021). Objawy chorobowe u kotów leczonych z powodu nadczynności tarczycy. Część I. Patofizjologia i choroby współistniejące. Życie Weterynaryjne, 96(5), 324–331.