Zarówno niedobór, jak i nadmiar potasu w organizmie mogą być niebezpieczne dla zdrowia Twojego kota. Samo stwierdzenie zaburzenia nie wystarczy jednak do włączenia suplementacji. Najlepiej wykonać wtedy badania diagnostyczne, takie jak badania krwi (elektrolity i parametry nerkowe, czasem także poziom hormonów) czy też EKG. Następnie, zgodnie z zaleceniami lekarza weterynarii można wdrożyć odpowiednie preparaty. W tekście skupimy się na chorobach, które związane są z hipokaliemią, czyli niedoborem potasu we krwi.
Niedobór potasu - kiedy może się pojawić?
Niedobór potasu to zagadnienie bardzo często poruszane w kontekście diety domowej BARF. Jest to związane z zaburzeniami pracy nerek, które może wywołać jadłospis nieprawidłowo zbilansowany pod kątem zawartości potasu. Wiedza o tym, że głównym źródłem pierwiastka są mięso i podroby nie jest wystarczająca, ponieważ ostateczny udział potasu w skomponowanej diecie może być inny w zależności od rodzaju podawanego mięsa i podrobów, proporcji poszczególnych składników i zastosowanych suplementów. Bardzo duże znaczenie ma stosunek zawartości sodu do potasu. Nie zawsze niedobór potasu będzie wynikiem źle ułożonej diety. Może być także wywołany zwiększonym wydalaniem elektrolitu wraz z moczem (np. przy przewlekłej niewydolności nerek) czy z powodu przewlekłych biegunek lub wymiotów. Kiedy kot ogólnie spożywa zbyt małe ilości pożywienia (np. w związku z anoreksją, stresem czy chorobami układu pokarmowego) również często stwierdza się hipokaliemię. Niebezpieczne jest także złe przeliczenie dawki suplementu. Przeważnie w celu uzupełnienia diety w potas stosuje się cytrynian, glukonian bądź chlorek potasu. Trzeba pamiętać o tym, aby uwzględnić ilość pozostałych elektrolitów i obliczyć dokładnie zawartość czystego, pierwiastkowego potasu w wybranym przez nas preparacie (1 g glukonianu potasu to nie to samo, co 1 g samego potasu). Suplementy u kotów z chorobami nerek podaje się regularnie kontrolując stężenie potasu badaniami krwi.
Polimiopatia hipokaliemiczna
Często skutkiem niedoboru potasu w organizmie jest polimiopatia hipokaliemiczna. U chorych kotów stwierdza się ogólne osłabienie, sztywność i ból mięśni szkieletowych. W wyniku tego występuje niechęć do wskakiwania na podwyższenia i poruszania się. Charakterystycznym objawem jest jeszcze zgięcie szyi w kierunku brzusznym. Silna postać choroby może wywołać porażenie układu oddechowego. Przyczyny to nie tylko niedobór potasu w diecie, ale też: nadczynność tarczycy, hiperaldosteronizm, przewlekłe biegunki czy wymioty, podawanie zbyt dużej ilości płynów, diuretyki powodujące utratę potasu. Przeważnie występuje wtórnie do przewlekłej choroby nerek, kiedy zwierzę pozbywa się dużych ilości potasu wraz z moczem.
Nefropatia hipokaliemiczna
Jeśli niedobór potasu w organizmie będzie się utrzymywał przez dłuższy czas, mogą pojawić się zaburzenia pracy kanalików nerkowych, a nawet zmiany w tkance nerek. Stwierdza się cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek i upośledzenie ich funkcjonowania (nefropatia hipokaliemiczna), często związane z dietą zawierającą związki zakwaszające mocz.
Mało potasu = problemy z sercem?
Potas jest elektrolitem, który odpowiada za prawidłową aktywność mięśnia sercowego. Przy niedoborze zaobserwowano zmiany w zapisie EKG, oznaczające nieprawidłowości w rytmie pracy serca.
Potas to także działanie układu pokarmowego
Jak już wcześniej wspomniano, potas odpowiada za prawidłową pracę mięśni. Poza mięśniami szkieletowymi i sercowym, wpływa także na mięśnie gładkie, występujące w układzie pokarmowym. Zbyt niskie stężenie może zatem skutkować słabszą motoryką jelit i wynikającymi z niej zaparciami, pogorszeniem apetytu i ogólnym osłabieniem.
Jak widzimy, nie tylko nieprawidłowo zbilansowana dieta skutkuje niedoborem potasu. Jest jednak bardzo ważnym czynnikiem, pozwalającym na zachowanie równowagi elektrolitowej oraz kwasowo-zasadowej, a także odpowiadającym za pracę układu mięśniowego.
Źródła
- DiBartola, S. P. (2001). Management of hypokalaemia and hyperkalaemia. Journal of Feline Medicine and Surgery, 3(4), 181–183. https://doi.org/10.1053/jfms.2001.0147
- Dow, S. W., LeCouteur, R. A., Fettman, M. J., & Spurgeon, T. L. (1987). Potassium depletion in cats: Hypokalemic polymyopathy. Journal of the American Veterinary Medical Association, 191(12), 1563–1568. https://doi.org/10.2460/javma.1987.191.12.1563
- Dow, S. W., Fettman, M. J., Smith, K. R., Hamar, D. W., Nagode, L. A., Refsal, K. R., & Wilke, W. L. (1990). Effects of dietary acidification and potassium depletion on acid-base balance, mineral metabolism and renal function in adult cats. The Journal of Nutrition, 120(6), 569–578. https://doi.org/10.1093/jn/120.6.569
- Williamson, B. (2026). Feline hypokalemic polymyopathy. MSD Veterinary Manual. Merck & Co., Inc.