ALA (Omega-3) - Roślinny
Kwas alfa-linolenowy to roślinny kwas z rodziny Omega-3. U ludzi i roślinożerców służy jako baza do produkcji przeciwzapalnych EPA i DHA, ale u mięsożerców ten mechanizm jest niewystarczający: pies konwertuje ALA do EPA w zaledwie kilku-kilkunastu procentach, a do DHA praktycznie wcale; kot, jako obligatoryjny mięsożerca o niskiej aktywności desaturaz, nie konwertuje go w ogóle [1] [2] [3]. Dla kota olej lniany to wyłącznie źródło pustych kalorii, a podanie go psu z alergią czy zapaleniem stawów nie przyniesie ulgi.
W czym występuje: Olej lniany, mielone siemię lniane, nasiona chia, olej konopny, rydzowy, orzechy włoskie. W zbilansowanej diecie BARF celowo rezygnuje się z olejów roślinnych na rzecz olejów rybich.
Niedobór: Nie ma w dietetyce psów i kotów większego znaczenia, bo docelowymi i w pełni funkcjonalnymi formami Omega-3 są dla nich zwierzęce EPA i DHA (EPA + DHA (Kwasy tłuszczowe Omega-3 długołańcuchowe)). NRC (2006) podaje dla dorosłego psa jedynie RA = 0,11 g / 1000 kcal ME, a dla dorosłego kota nie ustala żadnej normy ALA [1].
Nadmiar: Nie jest toksyczny, ale wlewanie olejów roślinnych „na siłę" do miski najczęściej kończy się obciążeniem trzustki, biegunkami tłuszczowymi i przybieraniem na wadze.
Olej lniany nie zastąpi ryb
Burron i in. (2024) podkreślają, że u psa konwersja ALA do EPA i DHA jest tak niska, iż oleje roślinne nie utrzymają stężeń tych kwasów w tkankach na poziomie porównywalnym ze źródłami morskimi [4]. Badania bezpośrednie na psach potwierdzają brak efektu oleju lnianego względem źródeł morskich [5] [6]. Jeśli kalkulator pokazuje niski ALA, sprawdź najpierw EPA i DHA oraz stosunek Omega-6:3 (Stosunek kwasu linolowego do α-linolenowego (LA:ALA), Stosunek omega-6 : omega-3) — gdy te są w porządku, niski ALA można zignorować. Przy alergii na ryby rozwiązaniem jest olej z alg (gotowe DHA), nie olej lniany.
Źródła
- National Research Council (2006). Nutrient Requirements of Dogs and Cats. National Academies Press. https://nap.nationalacademies.org/catalog/10668/nutrient-requirements-of-dogs-and-cats
- Bauer JE (2006). Metabolic basis for the essential nature of fatty acids and the unique dietary fatty acid requirements of cats. JAVMA. https://doi.org/10.2460/javma.229.11.1729
- Sinclair AJ, McLean JG, Monger EA (1979). Metabolism of linoleic acid in the cat. Lipids. https://doi.org/10.1007/BF02533508
- Burron S, et al. (2024). The balance of n-6 and n-3 fatty acids in canine, feline, and equine nutrition. Journal of Animal Science. https://doi.org/10.1093/jas/skae143
- Dominguez TE, Kaur K, Burri L (2021). Enhanced omega-3 index after long- versus short-chain omega-3 fatty acid supplementation in dogs. https://doi.org/10.1002/vms3.369
- Lindqvist H, et al. (2023). Comparison of fish, krill and flaxseed as omega-3 sources to increase the omega-3 index in dogs. https://doi.org/10.3390/vetsci10020162