Wróć do bazy wiedzy

Stosunek omega-6 : omega-3 w diecie psa i kota

Krótki przewodnik po roli składnika Stosunek omega-6 : omega-3 w żywieniu psów i kotów.

Stosunek omega-6 : omega-3

Kwasy tłuszczowe omega-6 i omega-3 konkurują o te same enzymy i o miejsce w błonach komórkowych, dlatego o profilu zapalnym diety decyduje nie sama ich ilość, lecz wzajemna proporcja. Za optymalny stosunek omega-6:omega-3 u psa i kota przyjmuje się mniej więcej 5:1 – 10:1 [1] [2]. Mięso zwierząt lądowych jest dramatycznie przechylone w stronę omega-6, więc bez świadomej korekty proporcja łatwo dochodzi do 20:1 i wyżej.

Dlaczego proporcja, a nie sama ilość

Omega-6 (głównie kwas linolowy) napędzają szlaki prozapalne, a omega-3 — przede wszystkim EPA i DHA — działają przeciwzapalnie i konkurencyjnie hamują przemianę omega-6 [3]. Dieta może mieć „dość" omega-6 i jednocześnie być chronicznie przechylona prozapalnie, jeśli omega-3 jest za mało. Diety oparte na drobiu i wieprzowinie (skóra, tłuszcz drobiowy) bardzo łatwo osiągają stosunek 20:1 [4]. Dlatego równie ważne jak dodanie omega-3 jest ograniczenie nadmiaru omega-6.

Co to znaczy w praktyce

  • Za wysoki stosunek (za dużo omega-6, za mało omega-3) — najczęstszy problem BARF. Długoterminowo: matowa sierść, skłonność do zapaleń skóry i stawów, u kota nasilenie IBD i pogorszenie funkcji nerek; u szczeniąt i kociąt upośledzony rozwój mózgu i wzroku [3]. Rozwiązanie: dodaj EPA/DHA z małych tłustych ryb morskich (sardynki, szproty, śledzie) 2–3× w tygodniu lub olej rybi, i jednocześnie ogranicz tłuszcz drobiowy. Zarówno pies, jak i kot prawie nie konwertują roślinnych omega-3 (olej lniany) do EPA/DHA — to nie są zamienniki [5]. Więcej w artykule EPA i DHA.
  • Za niski stosunek (skrajnie dużo omega-3) — rzadkość; przy ekstremalnych dawkach oleju rybiego możliwe zaburzenia krzepnięcia i biegunki [6].
  • Każda większa podaż wielonienasyconych kwasów zwiększa zapotrzebowanie na witaminę E — przy diecie drobiowo-wieprzowej i przy suplementacji olejami zawsze ją kontroluj [1]. Olej rybi przechowuj w lodówce; zjełczały wyrzuć. Więcej o stronie omega-6 w artykułach Kwas linolowy i Kwas alfa-linolenowy.

Źródła

  1. National Research Council (2006). Nutrient Requirements of Dogs and Cats. National Academies Press. https://nap.nationalacademies.org/catalog/10668/nutrient-requirements-of-dogs-and-cats
  2. FEDIAF. Nutritional Guidelines for Complete and Complementary Pet Food for Cats and Dogs. https://europeanpetfood.org/self-regulation/nutritional-guidelines/
  3. Bauer JE (2016). The essential nature of dietary omega-3 fatty acids in dogs. JAVMA 249(11):1267. https://doi.org/10.2460/javma.249.11.1267
  4. Burron S, Richards T, et al. (2024). The balance of n-6 and n-3 fatty acids in canine, feline, and equine nutrition. J Anim Sci. https://doi.org/10.1093/jas/skae143
  5. Bauer JE, Dunbar BL, Bigley KE (1998). Dietary flaxseed in dogs results in differential transport and metabolism of (n-3) polyunsaturated fatty acids. https://doi.org/10.1093/jn/128.12.2641S
  6. Lenox CE, Bauer JE (2013). Potential adverse effects of omega-3 fatty acids in dogs and cats. JVIM. https://doi.org/10.1111/jvim.12033