Jajka, szczególnie kurze, są obecnie coraz częściej dodatkiem do diety BARF, znaleźć je można także w składzie karm komercyjnych. Żółtko jaja może wnieść cenne wartości odżywcze do posiłku naszego kota, musi być jednak podawane z umiarem i rozwagą. Z białka najlepiej zrezygnować.
Wartości odżywcze
100 g jajka kurzego (bez skorupki) dostarcza 143 kcal. Jeśli chodzi o makroskładniki, zawartość białka wynosi 12,6 g, tłuszczu 9,51 g, a węglowodanów zaledwie 0,72 g. Cechują się dużą zawartością wody, jest to aż 76,2 g/ 100g. Jajka przede wszystkim są bogactwem rozpuszczalnej w tłuszczach witaminy A oraz rozpuszczalnej w wodzie witaminy B4 (choliny). W mniejszym stopniu stanowią źródło witaminy D, witaminy B9 (kwasu foliowego) i witaminy B7 (biotyny). W jajkach znajdziemy także minerały, w główniej mierze fosfor, chlorek, siarkę, sód, potas i wapń. Zawierają również duże ilości kwasów Omega-6 i Omega-3. Zawartość cholesterolu to 372 mg/ 100 g. Leucyna, walina i arginina to aminokwasy, których udział także jest znaczący w jajkach.
Jak podawać jajka?
Mimo bogactwa składników odżywczych, witamin i minerałów jajko nie zawiera oczywiście tych substancji w proporcjach właściwych na tyle, aby móc stanowić pełnowartościowy posiłek dla kota. Nie ma szczegółowych zaleceń dotyczących ilości podawanych jajek, ale wiadomo, że należy zachować umiar ze względu na stosunkowo dużą liczbę kalorii w żółtku pochodzących z tłuszczów (ryzyko otyłości przy zbyt częstym spożywaniu) i sporą zawartość fosforu. Zawsze warto spojrzeć na ogólny jadłospis aby nie zaburzyć np. proporcji aminokwasów.
Czy jest ryzyko?
Jeśli chodzi o formę podania, często w diecie BARF dodaje się do miski surowe żółtko. Trzeba wtedy zwrócić uwagę na pochodzenie jajek, żeby uniknąć zakażenia bakteryjnego, najczęściej Salmonellą czy bakterią E. coli, wywołującymi przede wszystkim objawy z układu pokarmowego.** Jeśli się obawiamy, możemy także podać jajko ugotowane na twardo (ok. 65 st. C) i ostudzone. Ważne żeby było bez dodatku jakichkolwiek przypraw, soli, oleju czy masła. Niezdrowe będzie jajko smażone na jakimkolwiek tłuszczu, a dodatek cebuli, szczypioru czy czosnku może stanowić nawet śmiertelne zatrucie. Niektóre koty mogą wykazywać alergię pokarmową, wówczas gdy tylko zauważymy niepokojące objawy, konieczna będzie konsultacja z lekarzem weterynarii.
Co z białkiem jaja?
Białko jaja nie jest zalecane w diecie kota ze względu na zawartość awidyny. Jest to związek należący do glikoprotein. Stanowi zagrożenie w organizmie, ponieważ trwale wiąże biotynę, która staje się niedostępna do wykorzystania. Przeprowadzono badania, wywołując u młodych kotek niedobór biotyny poprzez podawanie im w diecie 18,5 % lub 32 % suszonego białka jaja. Pojawiły się objawy takie jak: zasychająca wydzielina wokół oczu, nosa i kącików pyska, łuszczące się zmiany na skórze, stan zapalny skóry w okolicy nosa, szczęki i żuchwy, nadmierne ślinienie się oraz łysienie. Objawy nasilały się, dołączyły także krwista biegunka, anoreksja i ogólne wychudzenie ciała, które po podaniu doustnie biotyny ustąpiły. Nawet jeśli zawartość biotyny w diecie naszego kota jest prawidłowa, podając białko jaja możemy znacząco ograniczyć jej dostępność i wywołać niedobór. Dodatkowo warto też wspomnieć o tym, że awidyna jest dość odporna na wysoką temperaturę (po gotowaniu jajka w 90 st. C przez 3 minuty nadal pozostaje aktywna), stąd nie ma znaczenia w tym przypadku to, że podamy jajko ugotowane.
Zalety żółtka w diecie kota
Za pomocą żółtka możemy poprawić smakowitość posiłku kota i zachęcić do jedzenia, stąd m.in. jego występowanie w niektórych karmach komercyjnych. Podając żółtko od czasu do czasu, jako urozmaicenie posiłku naszego kota zyskujemy wysokiej jakości białko z dużą zawartością aminokwasów, będących budulcem tkanek i wspomagających ich regenerację. Dostarczymy skoncentrowaną dawkę energii i kwasów tłuszczowych, koniecznych do prawidłowego funkcjonowania całego organizmu. Cennym składnikiem jest też cholina, będąca składnikiem błon komórkowych i pozytywnie wpływająca na pracę układu nerwowego i metabolizm tłuszczów. W żółtku jaja znajdziemy witaminy rozpuszczalne w tłuszczach (A, D i E), niezbędne dla prawidłowego wzroku, stanu kości czy odporności. Nie wszystkie składniki zawarte w jajku zostały na ten moment potwierdzone naukowo, jeśli chodzi o ich bezpośredni wpływ na organizm kota.
Źródła:
- Beasley, S., & Hiidenhovi, J. (2024). The use of egg and egg compounds in companion animal health (Version 2). Preprints.org.
- Pastoor, F. J. H., van Herck, H., van ’t Klooster, A. T., & Beynen, A. C. (1991). Biotin deficiency in cats as induced by feeding a purified diet containing egg white. The Journal of Nutrition, 121(11 Suppl.), S73–S74.
- WSAVA Global Nutrition Committee. (2024). Feeding treats to your cat (Version 2). World Small Animal Veterinary Association.