Magnesium - Mg
In het lichaam werkt het nauw samen met calcium en fosfor — ongeveer 60% van het magnesium bevindt zich in de botten en tanden. Terwijl calcium verantwoordelijk is voor de spiercontractie, zorgt magnesium voor de juiste ontspanning ervan. Het is een cofactor voor honderden enzymatische reacties, ondersteunt de zenuwgeleiding en speelt een cruciale rol in de energiestofwisseling op cellulair niveau (ATP-productie) [1]. De NRC-norm voor een volwassen hond is ca. 150 mg / 1000 kcal ME (minimaal 45 mg) [1].
Waar komt het in voor: Rood vlees (rundvlees, wild, lamsvlees), harten (vooral rund- en lamshart), nieren en vis. Rauwe bevleesde botten en kraakbeen leveren een bepaalde hoeveelheid, maar een overmaat hiervan verlaagt paradoxaal genoeg de opname van magnesium.
Tekort: Een tekort dat direct voortvloeit uit te weinig magnesium in een vleesdieet komt zelden voor; het is meestal een secundair gevolg van chronische diarree of nieraandoeningen. In de calculator betekent een magnesiumtekort bij een correcte calcium- en fosforverhouding bijna altijd dat er te weinig rood vlees en harten ten opzichte van botten in het dieet zitten — dit is een betere "sensor" voor de kwaliteit van het recept dan de Ca:P-verhouding alleen [2]. De oplossing is het corrigeren van de samenstelling, niet suppletie.
Overschot: Bij dieren met goed functionerende nieren komt een overschot uit de voeding niet voor — het lichaam scheidt magnesium efficiënt uit via de urine [1]. Een overschot is praktisch alleen mogelijk door supplementen: dit veroorzaakt diarree en in extreme gevallen lethargie.
Soortspecifiek verschil — urine en stenen
Bij katten roept magnesium meer vragen op dan bij honden vanwege de rol bij het ontstaan van urinestenen. De historische paniek over "magnesium = struviet" heeft echter voornamelijk betrekking op droogvoer — een rauw vleesdieet verzuurt de urine op natuurlijke wijze, wat dit risico drastisch verkleint [3]. Bovendien kan het te agressief verlagen van magnesium bij een kat met zure urine paradoxaal genoeg oxalaatstenen in plaats van struvietstenen in de hand werken [4]. Verlaag magnesium niet geforceerd — hydratatie, pH en de algemene urinebalans zijn belangrijker; een urinecontrole 1–2 keer per jaar is een goede gewoonte, ongeacht het dieet.
Waar moet je op letten
Een overschot aan calcium uit botten concurreert met magnesium om dezelfde transporteiwitten in de darm (TRPM6/TRPM7), dus een dieet met veel botten (meer dan 15–20%) kan leiden tot een functioneel magnesiumtekort, ondanks de aanwezigheid ervan in de botten zelf [1]. Meer over de verhouding in het artikel calcium:fosfor-verhouding. Diuretica (bijv. furosemide) verhogen de uitscheiding van magnesium — bij langdurige farmacotherapie of nieraandoeningen is het raadzaam de magnesiumbalans te overleggen met de behandelend dierenarts. Als suppletie noodzakelijk is, wordt glycinaat beter verdragen dan citraat of magnesiumoxide.
Bronnen
- National Research Council (2006). Nutrient Requirements of Dogs and Cats, Chapter 7 — Minerals. National Academies Press. https://nap.nationalacademies.org/catalog/10668/nutrient-requirements-of-dogs-and-cats
- Hand MS, Thatcher CD, Remillard RL, Roudebush P, Novotny BJ (2010). Small Animal Clinical Nutrition, 5th Edition. https://www.markmorrisinstitute.org/sacn5.html
- Lewis LD, Morris ML Jr (1984). Treatment and prevention of feline struvite urolithiasis. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/6377667/
- Lekcharoensuk C, et al. (2001). Association between dietary factors and calcium oxalate and magnesium ammonium phosphate urolithiasis in cats. JAVMA 219(9):1228-37. https://doi.org/10.2460/javma.2001.219.1228