Należy do grupy witamin rozpuszczalnych w wodzie, co oznacza, że organizm psa i kota nie potrafi jej magazynować (rezerwy wyczerpują się w ciągu kilkunastu dni) [1]. Nie jest syntetyzowana w organizmie, więc jej regularne przyjmowanie jest ważne dla zapobiegania niedoborom.Pełni kluczową rolę w metabolizmie energetycznym węglowodanów, produkcji nukleotydów oraz prawidłowym funkcjonowaniu tkanki nerwowej i mózgu. Koty mają ok. 2–2,5× wyższe zapotrzebowanie na nią niż psy [2][3].
W czym występuje: Drożdże browarnicze, mięso wieprzowe (schab), serca, wątroba, żółtka jaj, nasiona słonecznika, groch, orzechy, kasza gryczana, kasza jaglana, płatki owsiane. Ryby zawierające tiaminazę, czyli enzym niszczący witaminę B1 w pożywieniu i żołądku (np. karp, śledź, makrela) należy przed podaniem ugotować. Ryby wolne od tiaminazy (łosoś, pstrąg, dorsz, halibut) można podawać na surowo.
Niedobór: Często wynika z podawania surowych ryb zawierających tiaminazę [2]. Tiamina jest też wrażliwa na wysoką temperaturę — gotowanie mięsa niszczy do 70% jej zawartości, tlen oraz obojętne i zasadowe pH [3][4]. Objawy to: ślinotok, jadłowstręt lub hiporeksja, spadek masy ciała, wymioty. W fazie krytycznej pojawiają się objawy ze strony układu nerwowego, tj. chwiejny chód, drgawki, ataksja czy oczopląs, a u kotów charakterystyczne wyginanie głowy w kierunku grzbietu (pozycja „wpatrywania się w gwiazdy”) i duszności. Częstość występowania niedoboru nie jest znana. Nieleczony może skończyć się śmiercią [3].
Nadmiar: Jest na bieżąco odfiltrowywany przez nerki i wydalany z moczem. W diecie składającej sięz produktów naturalnych przedawkowanie jest niemożliwe [1]. Obecnie nie jest znana bezpieczna górna granica (SUL) przy suplementacji [3].
Źródła
- National Research Council (2006). Nutrient Requirements of Dogs and Cats, rozdz. 6. National Academies Press. https://nap.nationalacademies.org/catalog/10668/nutrient-requirements-of-dogs-and-cats
- Markovich JE, Heinze CR, Freeman LM (2013). Thiamine deficiency in dogs and cats. JAVMA 243(5):649–656. https://doi.org/10.2460/javma.243.5.649
- Kritikos G, Parr JM, Verbrugghe A (2017). The Role of Thiamine and Effects of Deficiency in Dogs and Cats. Veterinary Sciences 4(4):59. https://doi.org/10.3390/vetsci4040059
- Voigt MN, Eitenmiller RR (1991). Cooking losses of thiamin in food and its nutritional significance. Journal of Food Composition and Analysis. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/2081984/