Calcium : fosfor verhouding (Ca:P)

Calcium en fosfor worden altijd in samenhang bekeken, omdat niet zozeer de absolute hoeveelheden, maar de onderlinge verhouding bepalend is voor de gezondheid van botten en tanden [1]. De optimale Ca:P-verhouding is ongeveer 1,2:1–1,4:1 bij de hond en 1,1:1–1,3:1 bij de kat [1] [2].

Waarom de verhouding en niet alleen de hoeveelheid

Spiervlees is rijk aan fosfor en arm aan calcium. Het voeren van enkel vlees zonder calciumbron verlaagt de Ca:P-verhouding drastisch — en dat ondanks een "voldoende" hoeveelheid fosfor. Wanneer er te veel fosfor is ten opzichte van calcium, bindt dit zich al in het maag-darmkanaal aan calcium, waardoor onopneembare verbindingen ontstaan. Als gevolg hiervan onttrekt het lichaam het ontbrekende calcium aan het eigen skelet, wat bij een chronisch tekort leidt tot ontkalking en verzwakking van de botten (secundaire hyperparathyreoïdie) [3].

Wat betekent dit in de praktijk

• Een te lage Ca:P-verhouding (te weinig calcium, te veel spiervlees) is de meest voorkomende fout bij zelfbereide diëten [4]. Oplossing: voeg een calciumbron toe — vleesbotten of een gericht supplement (eierschaalpoeder, calciumcitraat). Meer hierover in het artikel Calcium.
• Een te hoge Ca:P-verhouding (te veel bot of calciumsupplement) blokkeert de opname van zink, koper en ijzer, en verstoort bij pups — vooral van grote rassen — de juiste ontwikkeling van het skelet [1].
• Bij groeiende pups van grote en reuzenrassen is de marge het kleinst — een overschot aan calcium is hier net zo gevaarlijk als een tekort en vereist extra voorzichtigheid [1].

Diëten op basis van vleesbotten hoeven niet in elke maaltijd perfect in balans te zijn — het lichaam compenseert kleine schommelingen over een periode van enkele dagen. Het gaat om de gemiddelde verhouding in het dieet, niet om de individuele voerbak.

Bronnen

1. National Research Council (2006). Nutrient Requirements of Dogs and Cats. National Academies Press. https://nap.nationalacademies.org/catalog/10668/nutrient-requirements-of-dogs-and-cats
2. FEDIAF. Nutritional Guidelines for Complete and Complementary Pet Food for Cats and Dogs. https://europeanpetfood.org/self-regulation/nutritional-guidelines/
3. Hand MS, Thatcher CD, Remillard RL, Roudebush P, Novotny BJ (2010). Small Animal Clinical Nutrition, 5th Edition. https://www.markmorrisinstitute.org/sacn5.html
4. Pedrinelli V, Zafalon RVA, et al. (2019). Concentrations of macronutrients, minerals and heavy metals in home-prepared diets for adult dogs and cats. Scientific Reports 9:13058. https://doi.org/10.1038/s41598-019-49087-z