Wróć do bazy wiedzy

Węglowodany w diecie psa i kota

Krótki przewodnik po roli składnika Węglowodany w żywieniu psów i kotów.

Z biologicznego punktu widzenia węglowodany nie są psom i kotom niezbędne do życia — oficjalne normy żywieniowe nie określają na nie minimalnego zapotrzebowania [1]. Choć psy w drodze ewolucji i życia przy człowieku wykształciły zdolność trawienia ugotowanej skrobi i z powodzeniem mogą czerpać z niej energię [2], to dla kotów (bezwzględnych mięsożerców) jej podaż jest całkowicie niefizjologiczna [3]. Organizmy obu gatunków potrafią samodzielnie wyprodukować glukozę w procesie glukoneogenezy z trawionego białka i tłuszczu, dlatego w diecie naturalnej węglowodany jako źródło energii po prostu się omija. Organizm kota nie jest w stanie zahamować glukoneogenezy nawet podczas głodu.

W czym występuje: Warzywa (najlepiej ugotowane i mocno zblendowane), owoce.

Niedobór: Fizjologicznie nie istnieje. Zwierzę nie potrzebuje ich do prawidłowego funkcjonowania. Całkowity brak przyswajalnych węglowodanów w misce to dla organizmu mięsożercy stan w pełni naturalny.

Nadmiar: Zbyt duża ilość węglowodanów w diecie łatwo fermentuje w jelitach, niszcząc naturalny mikrobiom jelitowy psa i kota, co wywołuje bolesne gazy, wzdęcia oraz przewlekłe biegunki. Dostarczają one też dużo kalorii, więc ich nadmiar sprzyja otyłości — kluczowy jest jednak nadmiar energii (zwłaszcza z tłuszczu), a nie węglowodany jako takie; u kotów sam udział węglowodanów w diecie nie zwiększa zawartości tkanki tłuszczowej [5]. To właśnie otyłość (a nie skrobia sama w sobie) jest głównym czynnikiem ryzyka rozwoju insulinooporności oraz cukrzycy typu 2 u kotów [4]. U zdrowego kota węglowodany nie „wywołują“ więc cukrzycy, ale u kota z już rozpoznaną chorobą dieta niskowęglowodanowa pomaga kontrolować glikemię i sprzyja remisji — poposiłkowo to właśnie węglowodany najmocniej podwyższają poziom cukru we krwi [6] [7].

Źródła

  1. National Research Council (NRC) (2006). Nutrient Requirements of Dogs and Cats — brak swoistego, minimalnego zapotrzebowania na węglowodany u psów i kotów. National Academies Press. https://nap.nationalacademies.org/catalog/10668/nutrient-requirements-of-dogs-and-cats
  2. Axelsson E, Ratnakumar A, Arendt ML, et al. (2013). The genomic signature of dog domestication reveals adaptation to a starch-rich diet. Nature 495:360–364. https://doi.org/10.1038/nature11837
  3. Verbrugghe A, Hesta M (2017). Cats and Carbohydrates: The Carnivore Fantasy? Veterinary Sciences 4(4):55. https://doi.org/10.3390/vetsci4040055
  4. Merck Veterinary Manual. Diabetes Mellitus in Dogs and Cats — otyłość jako czynnik insulinooporności i cukrzycy. https://www.merckvetmanual.com/endocrine-system/the-pancreas/diabetes-mellitus-in-dogs-and-cats
  5. Godfrey H, Ellis JL, Verbrugghe A (2025). A meta-analysis: dietary carbohydrates do not increase body fat or fasted insulin and glucose in cats. Journal of Animal Science 103. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40052519/
  6. Farrow HA, Rand JS, Morton JM, O’Leary CA, Sunvold GD (2013). Effect of Dietary Carbohydrate, Fat, and Protein on Postprandial Glycemia and Energy Intake in Cats. Journal of Veterinary Internal Medicine 27(5):1121–1135. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/jvim.12139
  7. Taylor S, Cannon M, Church D, et al. (iCatCare) (2025). iCatCare 2025 consensus guidelines on the diagnosis and management of diabetes mellitus in cats. Journal of Feline Medicine and Surgery 27. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12612538/