Należy do witamin rozpuszczalnych w wodzie. Jako niacynę określa się związki o aktywności biologicznej nikotynoamidu. Jej głównymi formami są kwas nikotynowy i nikotynamid. Po przekształceniu w NADH i NADPH bierze udział w reakcjach enzymatycznych, tj. oddychanie komórkowe i modyfikacji białek [1]. Wpływa na prawidłowe funkcjonowanie mózgu, układu pokarmowego (metabolizm) i zdrowy wygląd skóry. Różnica gatunkowa: Psy potrafią wyprodukować część niacyny w wątrobie z aminokwasu tryptofanu (często w towarzystwie witaminy B6 i żelaza). U kotów, z uwagi na wysoką aktywność enzymu rozkładającego tryptofan, proces ten jest praktycznie zerowy, przez co muszą otrzymać całą pulę gotowej niacyny w pożywieniu (ich zapotrzebowanie jest znacznie wyższe) [2]. W żywności występuje głównie jako NADH i NADPH w postaci wolnej lub związkach z innymi makrocząsteczkami [3]. Jest stabilna termicznie.
W czym występuje: Mięso mięśniowe, podroby (wątroba), ryby, drożdże browarnicze [1].
Niedobór: Bardzo rzadki u zwierząt mięsożernych. U psów historycznie powodował chorobę „czarnego języka” (potężne zapalenie i martwica jamy ustnej) [3].
Nadmiar: Ponieważ jest to witamina rozpuszczalna w wodzie, jej nadmiar pochodzący z naturalnej diety się nie zdarza. Organizm nie gromadzi jej zapasów, a ewentualne nadwyżki ulegają metylacji i są na bieżąco odfiltrowywane przez nerki, a następnie wydalane z moczem [4].
Źródła
- National Research Council (2006). Nutrient Requirements of Dogs and Cats, rozdz. 6. National Academies Press. https://nap.nationalacademies.org/catalog/10668/nutrient-requirements-of-dogs-and-cats
- Morris JG, Rogers QR (1982). Metabolic basis for some of the nutritional peculiarities of the cat. Journal of Small Animal Practice 23:599–613. https://doi.org/10.1111/j.1748-5827.1982.tb02520.x
- Hand MS, Thatcher CD, Remillard RL, Roudebush P, Novotny BJ (2010). Small Animal Clinical Nutrition, 5th Edition. https://www.markmorrisinstitute.org/sacn5.html
- Merck Veterinary Manual (2023). Nutritional Requirements of Small Animals. https://www.merckvetmanual.com/management-and-nutrition/nutrition-small-animals/nutritional-requirements-of-small-animals