B3 (Niacyna / Witamina PP)

Należy do witamin rozpuszczalnych w wodzie. Wchodzi w skład koenzymów NAD i NADP, będących fundamentem oddychania komórkowego, a metabolit NADPH zasila układ glutationowy — główny system antyoksydacyjny organizmu [1]. Dba o skórę, układ pokarmowy i nerwowy. Różnica gatunkowa jest kluczowa: pies wytwarza część niacyny w wątrobie z aminokwasu tryptofanu, a kot tej drogi praktycznie nie ma i całą pulę musi dostać z pożywienia [2] [3]. Dlatego zapotrzebowanie kota jest wyraźnie wyższe: NRC (2006) podaje RA = 10 mg / 1000 kcal ME dla kota wobec 4,25 mg / 1000 kcal ME dla psa [1]. Jest stabilna termicznie.

W czym występuje: Mięso i podroby (szczególnie dużo w piersiach z kurczaka i indyka) oraz drożdże browarnicze [1].

Niedobór: Bardzo rzadki u mięsożerców przy odpowiedniej ilości i różnorodności mięsa. U psów historycznie powodował chorobę „czarnego języka" — silne zapalenie i martwicę jamy ustnej (kliniczny obraz pelagry) [4]. Kot, pozbawiony bufora z tryptofanu, jest na niedobór bardziej wrażliwy — przy niskim wyniku w kalkulatorze nie warto czekać na objawy. Niski poziom B3 jest dobrym wskaźnikiem monotonii diety: w większości przypadków winna jest mała różnorodność lub złe proporcje składników.

Nadmiar: Z naturalnej diety się nie zdarza — organizm nie gromadzi zapasów, a nadwyżki są filtrowane przez nerki i wydalane z moczem [1] [5]. Uwaga: u zwierząt z przewlekłą chorobą nerek zapotrzebowanie bywa podwyższone (gorszy recykling NAD) — to sytuacja wymagająca konsultacji z weterynarzem, nie samodzielnej korekty.

Źródła

1. National Research Council (2006). Nutrient Requirements of Dogs and Cats, rozdz. 6. National Academies Press. https://nap.nationalacademies.org/catalog/10668/nutrient-requirements-of-dogs-and-cats
2. Morris JG, Rogers QR (1982). Metabolic basis for some of the nutritional peculiarities of the cat. J Small Anim Pract 23:599–613. https://doi.org/10.1111/j.1748-5827.1982.tb02520.x
3. da Silva AC, Fried R, de Angelis RC (1952). The Domestic Cat as a Laboratory Animal for Experimental Nutrition Studies: III. Niacin Requirements and Tryptophan Metabolism. Journal of Nutrition 46(3):399–409. https://doi.org/10.1093/jn/46.3.399
4. Hand MS, Thatcher CD, Remillard RL, Roudebush P, Novotny BJ (2010). Small Animal Clinical Nutrition, 5th Edition. https://www.markmorrisinstitute.org/sacn5.html
5. Merck Veterinary Manual (2023). Nutritional Requirements of Small Animals. https://www.merckvetmanual.com/management-and-nutrition/nutrition-small-animals/nutritional-requirements-of-small-animals