Białko jest fundamentem diety i głównym materiałem budulcowym organizmu psa i kota. Wymagają w diecie więcej białka, niż gatunki niemięsożerne. Zwierzęta te wykorzystują je do budowy mięśni, enzymów, hormonów, układu odpornościowego (przeciwciał) oraz okrywy włosowej i pazurów, a także do procesów metabolicznych [1]. Białko dostarcza organizmowi pełen komplet niezbędnych aminokwasów, a u kotów jest też ważnym źródłem glukozy: kot ma słabo regulowaną, stale aktywną glukoneogenezę z aminokwasów, napędzaną głównie przez nieustanny popyt mózgu na glukozę [2] [4]. Nie jest to jednak sztywna „blokada“ enzymatyczna — powyżej progu zapotrzebowania kot potrafi częściowo dostosować tempo utleniania białka [5]. Badania pokazały, że koty nie są w stanie regulować enzymów cyklu mocznikowego w wątrobie w zależności od stężenia białka w diecie. Zmniejszona podaż białka nie ogranicza zatem rozpadu aminokwasów, stąd stale wysokie zapotrzebowanie na białko w diecie. [5]. Źródła białka różnią się przy tym między gatunkami: pies jest wszystkożercą fakultatywnym i dobrze zbilansowana, kompletna dieta może wykorzystywać także białko roślinne [6], natomiast u kota w praktyce konieczne są źródła zwierzęce — nie dlatego, że „mięso“ jest magiczną kategorią, lecz ze względu na konkretne składniki obecne niemal wyłącznie w tkankach zwierzęcych: taurynę, preformowaną witaminę A, kwas arachidonowy i argininę [2]. Co ciekawe stwierdzono też, że zwiększona podaż białka jest związana z występowaniem bardziej zróżnicowanej mikrobioty, np. z rodzaju Enterococcus [7].
W czym występuje: Czyste mięso mięśniowe, podroby, całe ryby, jaja. Białko uzupełniające, o niższej biodostępności: groch, soczewica, soja. Źródła białka różnią się pod kątem dostępnych w nich aminokwasów. Stąd u zdrowych zwierząt oraz z uwzględnieniem alergii pokarmowych, warto stosować różne rodzaje mięs w diecie.
Niedobór: W prawidłowo ułożonej diecie BARF ten problem po prostu nie istnieje. Występuje przy niedożywieniu — organizm, aby przetrwać, zaczyna trawić własne mięśnie. Skutkuje to szybkim spadkiem wagi, matowieniem i wypadaniem sierści, drastycznym spadkiem odporności i zahamowaniem wzrostu u młodych [1].
Nadmiar: Wbrew przestarzałym mitom, dieta wysokobiałkowa (oparta na mięsie) NIE uszkadza zdrowych nerek psów i kotów. Zdrowy organizm mięsożercy naturalnie i bez problemu metabolizuje białko — fizjologicznym zjawiskiem jest wtedy wyższy poziom mocznika we krwi [1] [3]. Rygorystyczne ograniczanie białka w diecie ma medyczne uzasadnienie dopiero przy istniejących problemach z nerkami czy niewydolności wątroby.
Źródła
- National Research Council (2006). Nutrient Requirements of Dogs and Cats. National Academies Press. https://nap.nationalacademies.org/catalog/10668/nutrient-requirements-of-dogs-and-cats
- Li P, Wu G (2023). Amino acid nutrition and metabolism in domestic cats and dogs. Journal of Animal Science and Biotechnology 14:19. https://doi.org/10.1186/s40104-022-00827-8
- Hand MS, Thatcher CD, Remillard RL, Roudebush P, Novotny BJ (2010). Small Animal Clinical Nutrition, 5th Edition. https://www.markmorrisinstitute.org/sacn5.html
- Eisert R (2011). Hypercarnivory and the brain: protein requirements of cats reconsidered. Journal of Comparative Physiology B 181(1):1–17. https://link.springer.com/article/10.1007/s00360-010-0528-0
- Green AS, Ramsey JJ, Villaverde C, Asami DK, Wei A, Fascetti AJ (2008). Cats are able to adapt protein oxidation to protein intake provided their requirement for dietary protein is met. Journal of Nutrition 138(6):1053–1060. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18492833/
- Domínguez-Oliva A, Mota-Rojas D, Semendric I, Whittaker AL (2023). The Impact of Vegan Diets on Indicators of Health in Dogs and Cats: A Systematic Review. Veterinary Sciences 10(1):52. https://www.mdpi.com/2306-7381/10/1/52
- Phimister, F. D., Anderson, R. C., Thomas, D. G., Farquhar, M. J., Maclean, P., Jauregui, R., Young, W., Butowski, C. F., & Bermingham, E. N. (2024). Using meta-analysis to understand the impacts of dietary protein and fat content on the composition of fecal microbiota of domestic dogs (Canis lupus familiaris): A pilot study. MicrobiologyOpen, 13(2), e1404. https://doi.org/10.1002/mbo3.1404