Cynk - Zn

Cynk wchodzi w skład ponad 200 enzymów. Odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu zdrowej skóry i sierści, procesach gojenia się ran, a także wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego [1] [2].

W czym występuje: Najbogatszym i najlepiej przyswajalnym źródłem cynku jest czerwone mięso (wołowina, wieprzowina, baranina, konina) oraz serce i nerki [2]. Wątroba jest gorszym wyborem na podniesienie cynku — szybciej przedawkujesz nią witaminę A, niż sensownie podniesiesz cynk. W razie potrzeby: suplementy w formie chelatów lub cytrynianu cynku (nie tlenku).

Niedobór: Niedobory wynikające ze zbyt małej podaży cynku w samym mięsie zdarzają się rzadko. Zazwyczaj problemem jest upośledzenie jego wchłaniania w jelitach, wywołane nadmiarem wapnia, żelaza lub obecnością fitynianów (związków występujących w zbożach i roślinach strączkowych) [3]. Objawy to matowa, przesuszona sierść, łupież, nadmierne linienie, zrogowacenia na nosie i opuszkach łap, wolniejsze gojenie się ran, nawracające infekcje skórne oraz ogólny spadek odporności [4]. Rasy nordyckie (husky, malamut, samojed) mają genetyczne zaburzenia wchłaniania cynku i mogą wymagać dawek wyższych niż norma — to temat do prowadzenia z weterynarzem [4].

Nadmiar: Wynikający z samej diety naturalnej jest praktycznie niemożliwy, ponieważ organizm sprawnie reguluje wchłanianie cynku. Przewlekły nadmiar z suplementów zaburza za to wchłanianie miedzi i może prowadzić do wtórnej anemii [2]. Ostre zagrożenie to połknięcie przez zwierzę przedmiotu zawierającego cynk (metalowej nakrętki, monety) albo zlizanie maści z dużą ilością tlenku cynku.

Na co uważać

Najczęstszą przyczyną zbyt niskiego cynku w kalkulatorze nie jest sam niski poziom w misce, tylko nadmiar wapnia (za dużo kości, skorupek, suplementów), który blokuje jego wchłanianie [3]. Klasyczna pułapka to dieta oparta na drobiu z dużą ilością kości i małą ilością czerwonego mięsa. Jeśli cynk wychodzi za nisko, najpierw popraw skład rotacją gatunków mięsa; suplement traktuj jako ostateczność i nie podawaj go w jednym posiłku z żelazem ani miedzią, bo konkurują o wchłanianie.

Źródła

1. National Research Council (2006). Nutrient Requirements of Dogs and Cats. National Academies Press. https://nap.nationalacademies.org/catalog/10668/nutrient-requirements-of-dogs-and-cats
2. Pereira AM, Maia MRG, Fonseca AJM, Cabrita ARJ (2021). Zinc in Dog Nutrition, Health and Disease: A Review. Animals 11(4):978. https://doi.org/10.3390/ani11040978
3. Pereira AM, Guedes M, Matos E, Pinto E, et al. (2020). Effect of Zinc Source and Exogenous Enzymes Supplementation on Zinc Status in Dogs Fed High Phytate Diets. Animals 10(3):400. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7142709/
4. White SD, Bourdeau P, Rosychuk RAW, et al. (2001). Zinc-responsive dermatosis in dogs: 41 cases and literature review. Veterinary Dermatology. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11360336/