Cholina (Witamina B4)

Należy do związków witaminopodobnych z grupy B rozpuszczalnych w wodzie. Wchodzi w skład fosfolipidów budujących błony komórkowe, jest niezbędna do produkcji acetylocholiny (kluczowego neuroprzekaźnika) i działa jako czynnik lipotropowy — zarządza eksportem tłuszczów z wątroby (montaż VLDL) i zapobiega jej stłuszczeniu [1] [5]. Organizm potrafi sam syntetyzować niewielkie jej ilości w wątrobie, korzystając z donorów grup metylowych (m.in. metioniny). Norma NRC (RA) wynosi ok. 425 mg/1000 kcal ME dla dorosłego psa i ok. 637 mg dla dorosłego kota [1].

W czym występuje: Drożdże browarnicze, żółtka jaj, mózg, wątroba, serce oraz — w mniejszym stopniu — mięso mięśniowe.

Niedobór: Może wystąpić w okresie intensywnego wzrostu lub u zwierząt starszych. Skutkuje stłuszczeniem wątroby, zaburzeniami neurologicznymi (u seniorów objawami otępiennymi) oraz spowolnieniem wzrostu [5]. U kota cholina ma szczególne znaczenie przy ryzyku lipidozy wątroby [3].

Nadmiar: Z naturalnego pożywienia praktycznie niemożliwy — nadmiar jest sprawnie wydalany. Przy ekstremalnym przedawkowaniu syntetycznych suplementów może dojść do przestymulowania układu nerwowego (ślinotok, wymioty, biegunka, spadek ciśnienia) [4].

Powiązanie z metioniną

Część zapotrzebowania na cholinę organizm pokrywa, syntetyzując ją z grup metylowych dostarczanych przez metioninę. Dieta uboga w cholinę i jednocześnie w aminokwasy siarkowe podwójnie obciąża wątrobę — dlatego oba składniki warto rozpatrywać razem.

Źródła

1. National Research Council (2006). Nutrient Requirements of Dogs and Cats. National Academies Press. https://nap.nationalacademies.org/catalog/10668/nutrient-requirements-of-dogs-and-cats
2. Beynen AC (2021). Choline in dog food. Bonny Canteen 2:129-140. https://www.researchgate.net/publication/351624362_Beynen_AC_2021_Choline_in_dog_food
3. Biourge VC et al. (1991). Dietary management of idiopathic feline hepatic lipidosis with a liquid diet supplemented with citrulline and choline. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/1941213/
4. Merck Veterinary Manual (2023). Nutritional Requirements of Small Animals. https://www.merckvetmanual.com/management-and-nutrition/nutrition-small-animals/nutritional-requirements-of-small-animals
5. Hand MS, Thatcher CD, Remillard RL, Roudebush P, Novotny BJ (2010). Small Animal Clinical Nutrition, 5th Edition. https://www.markmorrisinstitute.org/sacn5.html