Kwas pantotenowy (Witamina B5)

Należy do witamin rozpuszczalnych w wodzie i buduje koenzym A (CoA) — jeden z najważniejszych kofaktorów całego metabolizmu. Bez niego niemożliwe jest spalanie tłuszczów i węglowodanów (beta-oksydacja, cykl Krebsa), produkcja hormonów steroidowych, czerwonych krwinek czy neuroprzekaźników [1]. Wspiera też zdrowie skóry, sierści i prawidłową pigmentację włosa. Jest wrażliwy na wysoką temperaturę. Nazwa pochodzi od greckiego pantos — „wszędzie", co dobrze oddaje jego rozpowszechnienie: B5 jest dosłownie w każdej tkance zwierzęcej.

W czym występuje: Drożdże browarnicze, wątroba, nerki, serca, żółtka jaj oraz tłuste ryby. Nawet samo mięso mięśniowe dostarcza przyzwoitych ilości [5].

Niedobór: Praktycznie nie występuje przy diecie zawierającej jakiekolwiek podroby — wywołano go tylko w warunkach laboratoryjnych, na specjalnej diecie całkowicie pozbawionej B5 [2] [3]. Objawia się wówczas przedwczesnym siwieniem, wypadaniem sierści, zapaleniem skóry, stłuszczeniem wątroby oraz zaburzeniami jelitowymi i neurologicznymi. Co ciekawe, to pies ma wyższą normę niż kot — NRC podaje psu RA ok. 3,75 mg, a kotu ok. 1,44 mg na 1000 kcal ME [1].

Nadmiar: Ponieważ jest to witamina rozpuszczalna w wodzie, jej nadmiar jest sprawnie wydalany z moczem. Przy potężnym przedawkowaniu syntetyków może wystąpić przejściowa biegunka [4].

Na co uważać

Jeśli kalkulator pokazuje niski B5 mimo obecności podrobów, problem prawie zawsze leży w niekompletnych danych produktu, a nie w realnym niedoborze. B5 nie wymaga suplementacji — przy podrobach i sercu w diecie jest pokryty z zapasem. To składnik z końca listy priorytetów: najpierw zadbaj o wapń, fosfor, cynk, witaminę D i omega-3.

Źródła

1. National Research Council (2006). Nutrient Requirements of Dogs and Cats. National Academies Press. https://nap.nationalacademies.org/catalog/10668/nutrient-requirements-of-dogs-and-cats
2. Silber RH (1944). Studies of Pantothenic Acid Deficiency in Dogs. Journal of Nutrition 27(5):425-433. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0022316623136595
3. Schaefer AE, McKibbin JM, Elvehjem CA (1942). Pantothenic Acid Deficiency Studies in Dogs. Journal of Biological Chemistry 143:321-330. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0021925818726197
4. National Research Council (1987). Vitamin Tolerance of Animals — Chapter 11: Pantothenic Acid. https://nap.nationalacademies.org/read/949/chapter/13
5. Merck Veterinary Manual. Nutritional Requirements of Small Animals. https://www.merckvetmanual.com/management-and-nutrition/nutrition-small-animals/nutritional-requirements-of-small-animals