Tauryna
Specyficzny aminokwas siarkowy, który nie buduje białek mięśniowych, lecz występuje w postaci wolnej w tkankach. Jej najwyższe stężenie znajduje się tam, gdzie komórki pracują najciężej: w sercu, siatkówce oka, mózgu i mięśniach. Jest kluczowa do trawienia tłuszczów, bo łączy się z kwasami żółciowymi [1].
Różnica gatunkowa jest tu fundamentalna. Pies potrafi produkować taurynę w wątrobie z metioniny i cysteiny (zob. Metionina i cystyna), więc na dobrze ułożonej diecie mięsnej niedobór jest u niego rzadki — NRC klasyfikuje taurynę u psa jako warunkowo niezbędną [1]. Kot tej zdolności praktycznie nie ma (znikoma aktywność dekarboksylazy kwasu cysteinosulfinowego), a do tego non-stop traci taurynę przez obligatoryjne sprzęganie kwasów żółciowych — nie potrafi się przełączyć na glicynę tak jak pies. Dlatego dla kota tauryna jest aminokwasem bezwzględnie niezbędnym z diety, codziennie [1]. Tauryna ucieka z wodą — wylewanie soku po rozmrożeniu mięsa lub wywaru po gotowaniu to marnowanie tauryny.
W czym występuje: Wyłącznie w tkankach zwierzęcych. Najbogatsze i najpewniejsze źródło to serce (kurze, wołowe, indycze, baranie) — w BARF-ie liczone jako mięso mięśniowe, nie podroby. Ciemne mięso (udka, podudzia, kaczka) ma znacznie więcej tauryny niż jasne (pierś). Orientacyjnie: serce wołowe ok. 60–120 mg/100 g, udko kurze ok. 30–60 mg/100 g — ale zawartość w mięsie jest bardzo zmienna, nawet 2–3-krotnie między partiami [1]. U kotów częstą praktyką jest dodatkowa suplementacja czystą tauryną.
Niedobór: Rozwija się skrycie — gdy objawy stają się widoczne, część zmian bywa już nieodwracalna. U kota to wielonarządowa katastrofa: kardiomiopatia rozstrzeniowa (DCM, potencjalnie śmiertelna) [2], centralna degeneracja siatkówki prowadząca do nieodwracalnej ślepoty [3], problemy rozrodcze i wady miotów. U psa niedobór jest rzadszy, ale możliwy — przede wszystkim DCM [4]. Ryzyko wyższe u ras predysponowanych (golden retriever, nowofundland, cocker spaniel amerykański, niektóre linie dobermanów), nawet na dobrej diecie [5]. Sprzyja mu też duży udział błonnika lub roślin strączkowych oraz dysbioza jelitowa [6].
Nadmiar: Praktycznie nie istnieje. Tauryna jest rozpuszczalna w wodzie, a jej nadmiar — z diety czy suplementu — jest sprawnie wydalany z moczem [1]. Właśnie ten profil ryzyka (nieodwracalny niedobór vs. zerowe ryzyko nadmiaru) uzasadnia margines bezpieczeństwa w postaci suplementacji u kotów.
Suplementacja — kiedy ma sens
U psa na typowym mięsnym BARF-ie rutynowa suplementacja nie jest potrzebna; warto ją rozważyć tylko u ras predysponowanych, przy chorobach jelit, po antybiotykoterapii lub przy diecie bogatej w błonnik. U kota dawka 250–500 mg dziennie to częste, rozsądne zabezpieczenie — biorąc pod uwagę dużą zmienność zawartości tauryny w mięsie i nieprzewidywalne straty przy mieleniu i mrożeniu. Da się ułożyć poprawną dietę bez serca, jeśli tauryna jest liczona i uzupełniana suplementem. Koty z już zdiagnozowaną DCM wymagają dawek leczniczych pod nadzorem weterynarza [2].
Źródła
- National Research Council (NRC) (2006). Nutrient Requirements of Dogs and Cats. National Academies Press. https://nap.nationalacademies.org/catalog/10668/nutrient-requirements-of-dogs-and-cats
- Pion PD, Kittleson MD, Rogers QR, Morris JG (1987). Myocardial failure in cats associated with low plasma taurine: a reversible cardiomyopathy. Science 237(4816):764-768. https://doi.org/10.1126/science.3616607
- Hayes KC, Carey RE, Schmidt SY (1975). Retinal degeneration associated with taurine deficiency in the cat. Science 188(4191):949-951. https://doi.org/10.1126/science.1138364
- Sanderson SL (2006). Taurine and carnitine in canine cardiomyopathy. Vet Clin North Am Small Anim Pract 36(6):1325-1343. https://doi.org/10.1016/j.cvsm.2006.08.010
- Kaplan JL, Stern JA, Fascetti AJ, et al. (2018). Taurine deficiency and dilated cardiomyopathy in golden retrievers fed commercial diets. PLoS ONE 13(12):e0209112. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0209112
- McCauley SR, Clark SD, Quest BW, Streeter RM, Oxford EM (2020). Review of canine dilated cardiomyopathy in the wake of diet-associated concerns. J Anim Sci 98(6):skaa155. https://doi.org/10.1093/jas/skaa155