Stosunek sód : potas (Na:K)

Sód i potas to para elektrolitów, która razem reguluje ciśnienie krwi, objętość płynów, pracę nerwów i mięśni — sód jest głównym kationem płynu pozakomórkowego, potas wewnątrzkomórkowego [1]. W diecie BARF problemem prawie nigdy nie jest sam potas (mięso mięśniowe jest go pełne), tylko przesunięta proporcja Na:K — zwykle za nisko, bo sklepowe mięso jest wykrwawione i ubogie w sód, podczas gdy potasu w mięsie i sercu jest pod dostatkiem.

Dlaczego proporcja, a nie sama ilość

Surowe mięso mięśniowe i podroby są naturalnie bogate w potas, a jednocześnie ubogie w sód, bo krew — główny nośnik sodu w tuszy — zostaje w większości usunięta przy uboju [1]. Im więcej serca w diecie, tym bardziej proporcja Na:K spada, bo serce jest szczególnie bogate w potas, a ubogie w sód [1]. Dlatego niedobór sodu w BARF jest częstszy, niż się wydaje, a niemal zawsze chodzi o niski sód przy prawidłowym potasie — nie odwrotnie.

Co to znaczy w praktyce

• Za niski Na:K (za mało sodu) — najczęstszy scenariusz. Objawy bywają subtelne: osłabienie, przyspieszony puls, lizanie dziwnych powierzchni, u kota obniżony apetyt i letarg [1]. Rozwiązanie: dosól zwykłą solą niejodowaną (1 g soli ≈ 400 mg sodu — używaj przelicznika zamiast „szczypty"). Naturalne źródła to krew i whole prey. Sól jodowana zaburza kontrolę podaży jodu, na którego nadmiar koty są szczególnie wrażliwe. Więcej w artykule Sód.
• Za wysoki Na:K (za dużo sodu) — w precyzyjnie liczonej diecie mało prawdopodobny; zdarza się przy dosalaniu „na oko" lub słonych produktach ludzkich. Zdrowy pies czy kot z dostępem do wody dobrze radzi sobie z umiarkowanym nadmiarem, a wysoka wilgotność surowej diety (65–75%) daje nerkom bufor [1]. Więcej o drugim składniku w artykule Potas.
• Dosalając solą kuchenną (NaCl), uzupełniasz jednocześnie chlor — sprawdź oba parametry. Nie wylewaj też soku z rozmrażanego mięsa, bo potas jest w nim rozpuszczony i realnie go tracisz.

Uwaga: przy chorobach nerek (CKD), serca, nadnerczy lub leczeniu diuretykami dawkę sodu ustal z weterynarzem — leki moczopędne i inhibitory ACE silnie zmieniają gospodarkę elektrolitową [2].

Źródła

1. National Research Council (2006). Nutrient Requirements of Dogs and Cats. National Academies Press. https://nap.nationalacademies.org/catalog/10668/nutrient-requirements-of-dogs-and-cats
2. MSD (Merck) Veterinary Manual. Overview of Disorders of Potassium Metabolism in Animals. https://www.msdvetmanual.com/metabolic-disorders/disorders-of-potassium-metabolism/overview-of-disorders-of-potassium-metabolism-in-animals
3. FEDIAF. Nutritional Guidelines for Complete and Complementary Pet Food for Cats and Dogs. https://europeanpetfood.org/self-regulation/nutritional-guidelines/