W organizmie pełni rolę głównego elektrolitu zewnątrzkomórkowego (ściśle współpracuje z potasem). Jego głównym zadaniem jest utrzymywanie prawidłowej gospodarki wodnej organizmu (reguluje ciśnienie osmotyczne), kontrola ciśnienia krwi oraz dbanie o prawidłowe przewodnictwo nerwowe i skurcze mięśni [1].
W czym występuje: Mięso mięśniowe, świeża lub suszona krew (osocze), w mniejszej ilości jaja. Sód można bilansować poprzez dodatek suszonej hemoglobiny lub niejodowanej soli kamiennej/morskiej (w mikrodawkach) [1].
Niedobór: Niedobór sodu wynikający z diety mięsnej praktycznie się nie zdarza. Niemal zawsze jest to problem wtórny, związany z gwałtowną utratą płynów z organizmu (wymioty, biegunki, rozległe oparzenia) lub chorobą Addisona (niedoczynnością kory nadnerczy, która niszczy mechanizm zatrzymywania sodu w ciele) [2].
Nadmiar: Zdrowe psy i koty które mają stale zapewniony dostęp do wody tolerują w diecie lekko podwyższone dawki sodu (u kotów potwierdziło to m.in. 5-letnie badanie PEANUT, w którym 3-krotnie wyższy sód nie pogarszał ciśnienia ani pracy nerek). Najniebezpieczniejsze jest jednorazowe przyjęcie dużej ilości sodu przez zwierze (ostre zatrucie solą), jest to stan bezpośrednio zagrażający życiu. Może się zdarzyć gdy zwierze zje słone resztki ze stołu lub domową masę solną. Objawy to ekstremalne pragnienie, wymioty, biegunka i objawy neurologiczne (dezorientacja, drżenie mięśni, drgawki) [1] [3] [4].
Źródła
- National Research Council (2006). Nutrient Requirements of Dogs and Cats. National Academies Press. https://nap.nationalacademies.org/catalog/10668/nutrient-requirements-of-dogs-and-cats
- Hand MS, Thatcher CD, Remillard RL, Roudebush P, Novotny BJ (2010). Small Animal Clinical Nutrition, 5th Edition. https://www.markmorrisinstitute.org/sacn5.html
- Merck Veterinary Manual. Salt Toxicosis in Animals. https://www.merckvetmanual.com/toxicology/salt-toxicosis/salt-toxicosis-in-animals
- Reynolds BS, Chetboul V, et al. (2024). Long-term safety of dietary salt: a 5-year prospective randomized blinded and controlled study in healthy aged cats (PEANUT study). JVIM. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10800216/