Potas - K

Potas to najważniejszy elektrolit wewnątrzkomórkowy — ok. 98% potasu w organizmie znajduje się wewnątrz komórek, podczas gdy jego partner sód dominuje na zewnątrz [1]. Ich wspólna kooperacja (pompa sodowo-potasowa) generuje impulsy elektryczne w ciele, dzięki czemu potas warunkuje prawidłowe skurcze wszystkich mięśni (w tym serca), przewodnictwo nerwowe oraz równowagę wodną i kwasowo-zasadową. Norma NRC dla dorosłego psa to MR 500 mg, RA 1000 mg / 1000 kcal ME; u kota RA jest wyższa — 1300 mg / 1000 kcal ME [1].

W czym występuje: Mięso mięśniowe (wołowina, drób, ryby) i serce — jedno z najbogatszych źródeł potasu, które u kota dostarcza dodatkowo taurynę [1]. Przy zbilansowanej diecie domowej nie stosuje się suplementacji potasu.

Niedobór: W prawidłowo zbudowanej diecie BARF, gdzie mięso jest naturalnie bardzo bogate w potas, niedobory pokarmowe u zdrowych zwierząt praktycznie nie istnieją. Jeśli kalkulator pokazuje niski potas, prawie zawsze oznacza to za mało mięsa mięśniowego lub za dużo kości — popraw konstrukcję przepisu, a potas naprawi się sam. Kliniczne braki to niemal zawsze problem wtórny: przewlekłe biegunki, wymioty, leki moczopędne, a zwłaszcza przewlekła choroba nerek (CKD) i nadczynność tarczycy u kotów [2] [3]. Koty mają mniejszą tolerancję na wahania potasu niż psy — zejście poniżej ~3,3 mmol/l potrafi wywołać osłabienie, niechęć do skakania, a w cięższych przypadkach wentrofleksję szyi (chodzenie z opuszczoną głową) [2].

Nadmiar: U zdrowych zwierząt z prawnie działającymi nerkami nadmiar potasu z diety mięsnej jest na bieżąco wydalany z moczem, więc pokarmowe zatrucie nie występuje. Niebezpieczna jest natomiast samodzielna suplementacja — hiperkaliemia jest groźniejsza niż niedobór i nigdy nie powinna być robiona bez badań krwi i zalecenia weterynarza [3].

Na co uważać

Nie wylewaj soku z rozmrażanego mięsa — potas jest rozpuszczalny w wodzie i realnie go w nim tracisz. Jeśli potas wychodzi nisko, sprawdź kolejno: udział mięsa mięśniowego, udział serca i czy nie masz za dużo kości. Potas zawsze rozpatruj razem z sodem — więcej o ich proporcji w artykule Stosunek sód : potas. Leki moczopędne (furosemid) zwiększają straty potasu, a inhibitory ACE (benazepryl) mogą go podnosić — u zwierzęcia na stałych lekach poziom potasu wymaga kontroli weterynaryjnej niezależnie od diety. Kot z CKD może paradoksalnie tracić potas mimo chorych nerek i potrzebować suplementacji, ale zakres bezpieczny jest wąski i wymaga ścisłego nadzoru [4].

Źródła

1. National Research Council (2006). Nutrient Requirements of Dogs and Cats. National Academies Press. https://nap.nationalacademies.org/catalog/10668/nutrient-requirements-of-dogs-and-cats
2. Dow SW, LeCouteur RA, Fettman MJ, Spurgeon TL (1987). Potassium depletion in cats: hypokalemic polymyopathy. JAVMA 191(12). https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/3693009/
3. MSD (Merck) Veterinary Manual. Overview of Disorders of Potassium Metabolism in Animals. https://www.msdvetmanual.com/metabolic-disorders/disorders-of-potassium-metabolism/overview-of-disorders-of-potassium-metabolism-in-animals
4. Sieberg LG, Quimby JM (2020). Retrospective study of the efficacy of oral potassium supplementation in cats with kidney disease. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31304869/