Jest witaminą rozpuszczalną w tłuszczach, co oznacza, że organizm magazynuje jej nadmiar w wątrobie i tkance tłuszczowej. Jest niezbędna do prawidłowego widzenia (tworzy rodopsynę w siatkówce oka), utrzymania zdrowej skóry i błon śluzowych, a także do rozwoju płodów i funkcjonowania układu odpornościowego [1].
W czym występuje: Wątroba, tran (olej z wątroby ryb), żółtka jaj, pełnotłuste ryby morskie.
Różnica gatunkowa:
Psy (względni mięsożercy): Potrafią pozyskać witaminę A z dwóch źródeł. Mogą przyswoić gotowy retinol z mięsa, ale potrafią również przekształcać roślinny beta-karoten (np. z marchewki) w aktywną formę witaminy A w swoich jelitach.
Koty (bezwzględni mięsożercy): Nie posiadają enzymu niezbędnego do przekształcania roślinnego karotenu. Dla kota marchewka pod kątem witaminy A jest całkowicie bezużyteczna. Kot musi otrzymywać w diecie wyłącznie gotową, aktywną formę witaminy A (retinol), która występuje tylko w tkankach zwierzęcych [2].
Niedobór: U zwierząt karmionych prawidłowo zbilansowaną dietą niedobór występuje bardzo rzadko. Pojawia się najczęściej przy karmieniu samym mięsem mięśniowym bez dodatku wątroby lub przy ciężkich chorobach jelit [1].
Nadmiar: Najbardziej niebezpieczny u kotów, które są bardzo narażone na hiperwitaminozę A, najczęściej z powodu karmienia ich zbyt dużą ilością surowej wątroby, co prowadzi do bolesnego zesztywnienia kręgosłupa (spondylozy) i stawów [3].
Źródła
- National Research Council (NRC) (2006). Nutrient Requirements of Dogs and Cats, rozdział 5 — witaminy rozpuszczalne w tłuszczach. https://nap.nationalacademies.org/catalog/10668/nutrient-requirements-of-dogs-and-cats
- Schweigert FJ, Raila J, Wichert B, Kienzle E (2002). Cats Absorb β-Carotene, but It Is Not Converted to Vitamin A. J Nutr 132(6):1610S-1612S. https://doi.org/10.1093/jn/132.6.1610s
- Seawright AA, English PB, Gartner RJW (1967). Hypervitaminosis A and deforming cervical spondylosis of the cat. J Comp Pathol 77(1):29-39. https://doi.org/10.1016/s0021-9975%2867%2980004-5